BỆNH DIỄN TIẾN ÂM THẦM CHO ĐẾN SUY THẬN

Theo thống kê, ước tính có khoảng 610.000 người Mỹ trưởng thành tử vong mỗi năm vì nhồi máu cơ tim. Trong khi đó, bệnh thận nghe có vẻ “khiêm tốn” hơn, với 90.000 ca tử vong hàng năm. Nhưng khi so sánh, bệnh thận thực sự giết chết nhiều người hơn cả ung thư vú và tuyến tiền liệt cộng lại.

Vậy tại sao bệnh thận không được tài trợ và chú ý như bệnh tim mạch và ung thư? Có lẽ bởi vì nó phần lớn “vô hình” cho đến khi bệnh đã khá tiến triển và khó có khả năng hồi phục.Thật không may, nhiều thầy thuốc chăm sóc sức khỏe đã bỏ qua và không tạo ra mối liên hệ giữa các yếu tố nguy cơ mắc bệnh thận với sự cần thiết làm xét nghiệm máu và nước tiểu để giúp sớm phát hiện ra bệnh thận. 

Trong một nghiên cứu được trình bày tại Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ cho biết, các bác sĩ chăm sóc ban đầu đã không chẩn đoán được bệnh thận ở 88% bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2, mặc dù bệnh ĐTĐ là yếu tố nguy cơ chính của suy thận. Điều này có nghĩa là tùy thuộc vào bạn để biết các yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo bệnh thận, để bạn có thể được xét nghiệm thích hợp. Đây là kiến ​​thức có thể cứu sống bạn.

CHỨC NĂNG CỦA THẬN
Mỗi ngày, hai quả thận của bạn lọc khoảng 150 lít máu, tạo ra khoảng 2 lít nước tiểu chứa đầy chất thải và chất lỏng dư thừa. Thận của bạn cũng làm các công việc khác:

  • giữ mức natri, kali và phốt phát trong máu ổn định
  • giữ cân bằng kiềm-toan
  • điều hòa huyết áp
  • tạo hồng cầu
  • giúp xương chắc khỏe

CÁC DẤU HIỆU & TRIỆU CHỨNG CẢNH BÁO SUY THẬN
Bất kỳ điều nào sau đây có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh thận đang phát triển sang suy thận mạn:

  • huyết áp cao
  • sưng phù quanh mắt
  • phù tay và chân
  • máu trong nước tiểu
  • đi tiểu đau hoặc khó khăn
  • đi tiểu thường xuyên hơn, đặc biệt là tiểu đêm
  • lúc nào cũng cảm thấy lạnh.

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ GÂY BỆNH THẬN MẠN

Bệnh đái tháo đường típ 2. Có đến 40% người trưởng thành mắc bệnh ĐTĐ típ 2 cuối cùng sẽ diễn tiến đến bệnh thận giai cuối. Tổn thương thận do bệnh ĐTĐ được gọi là bệnh thận đái tháo đường. Bệnh thận ĐTĐ làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, vì vậy chúng không thể làm sạch máu đúng cách. Cơ thể của bạn sẽ giữ lại nhiều nước và muối hơn bình thường, dẫn đến làm sưng phù.
Ngoài ra, bệnh ĐTĐ có thể làm tổn thương các dây thần kinh giúp kiểm soát sự đi tiểu của bạn. Đi tiểu khó, có nghĩa là áp lực trong bàng quang, có thể bị tồn lưu và làm tổn thương thận.
Dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh thận ĐTĐ bao gồm tăng cân, sưng phù, tiểu nhiều bọt, và có máu trong nước tiểu. Ở giai đoạn sau, sẽ có buồn nôn, yếu cơ, chán ăn, ngứa và chuột rút cơ bắp.

Huyết áp cao. Hơn một nửa số người mắc bệnh thận mãn tính cũng bị huyết áp cao. Đó là một trường hợp như con gà và trứng cái nào có trước.
Huyết áp cao có thể khiến máu chảy mạnh qua các cầu thận, các mạch máu nhỏ trong thận làm sạch máu của bạn. Điều này làm tổn thương cầu thận, gây ứ chất lỏng trong mạch máu và tăng áp lực cao hơn. Đó là sự khởi đầu của một vòng luẩn quẩn chết người.

Các yếu tố nguy cơ khác
Có những yếu tố khác ngoài tầm kiểm soát của bạn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh thận, bệnh ĐTĐ hoặc tăng huyết áp.
  • Tuổi (người trên 60 tuổi có mức lọc cầu thận thấp hơn)
  • Chủng tộc (người Mỹ gốc Phi có khả năng mắc bệnh thận cao gần gấp 4 lần so với người da trắng)

Hai yếu tố nằm dưới sự kiểm soát của bạn là:

  • Hút thuốc không chỉ làm giảm hiệu quả của thuốc điều trị huyết áp cao mà còn làm chậm lưu lượng máu đến thận.
  • Sử dụng NSAIDSCác loại thuốc giảm đau NSAIDS như diclofenac, ibuprofen… có tác dụng ức chế sản xuất ra prostaglandins, là một hormone làm giãn mạch máu dẫn đến thận. Điều này có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ thận (mô chết do giảm lưu lượng máu) và tổn thương thận cấp tính.

XÉT NGHIỆM PHÁT HIỆN BỆNH THẬN
Với tất cả các yếu tố nguy cơ đã biết, bạn sẽ thật sự bị sốc khi các bác sĩ không thực hiện các xét nghiệm về bệnh thận một cách thường xuyên.
Nếu bạn bị ĐTĐ hoặc bị huyết áp cao, bạn nên nhờ bác sĩ thực hiện các xét nghiệm sau đây một các thường quy.

Xét nghiệm eGFR máu. eGFR là tỷ lệ lọc cầu thận ước tính (estimated glomerular filtration rate), cho bạn biết tốc độ lưu thông máu qua các mạch máu của thận. Một eGFR bình thường là 60 ml/phút trở lên. Nếu eGFR của bạn dưới 60 ml/phút trong hơn 3 tháng, thận của bạn có thể không hoạt động tốt.

Xét nghiệm nước tiểu. Khi thận của bạn bị tổn thương, protein rò rỉ vào nước tiểu. Bác sĩ của bạn có thể kiểm tra điều này theo hai cách: xét nghiệm nước tiểu bằng que nhúng hoặc tính tỷ lệ albumin-creatinine trong nước tiểu (UACR).

Với UACR, bác sĩ có thể biết được lượng protein là albumin trong nước tiểu của bạn là bao nhiêu và so sánh với lượng creatinine (một loại chất thải) hiện diện. Tỷ lệ bình thường giữa chúng là dưới 30 mg/g. Nếu cao hơn, bác sĩ sẽ kiểm tra lại hoặc yêu cầu xét nghiệm eGFR.

CÁC BƯỚC PHÒNG NGỪA BỆNH THẬN MẠN
Như với hầu hết các vấn đề sức khỏe, có những điều bạn có thể làm bây giờ để giảm nguy cơ phát triển bệnh thận mạn.

1. Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục.

  • Kiểm soát cân nặng của bạn sẽ giúp bạn tránh được bệnh ĐTĐ, bệnh tim và bệnh thận mạn… cùng một lúc.
  • Sử dụng các loại thảo mộc và gia vị thay vì nhiều muối. Hạn chế chất đường và bột tinh chế. Và nếu bạn uống rượu, hãy sử dụng nó điều độ.
  • Tập thể dục vừa phải như đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày sẽ giúp trái tim bạn khỏe mạnh, đường huyết cũng như cholesterol máu ổn định.

2. Duy trì đủ nước. Uống khoảng trên 2 lít nước mỗi ngày chứ không đợi khi bạn khát, và khi bạn tập thể dục. Có nhiều chất lỏng sẽ giúp thận của bạn làm sạch urê, muối và độc tố.

3. Ngừng hút thuốc. Đừng bắt đầu, nhưng nếu bạn hút thuốc, hãy gặp bác sĩ hoặc tìm các phương tiện hỗ trợ khác để giúp bạn hút thuốc ít hơn và hy vọng bỏ thói quen này. Nó không dễ dàng, nhưng nó có thể được thực hiện.

4. Tránh dùng NSAIDS. Đừng lạm dụng việc sử dụng thuốc giảm đau NSAIDS như đề cập ở trên. Thay vào đó hãy sử dụng acetaminophen khi cần.

5. Cân nhắc bổ sung Vitamin D. Những người mắc bệnh thận thường có mức vitamin thấp nguy hiểm. Bổ sung ngay để hỗ trợ thận của bạn.

6. Theo dõi huyết áp của bạn. Gặp bác sĩ nếu huyết áp cao hoặc nó trở nên cao bất ngờ khó kiểm soát.

7. Nếu bạn bị đái tháo đường típ 2. Hãy kiểm tra nó và tuân thủ để đạt mục tiêu điều trị.

NGUỒN THAM KHẢO

  1. Kidney Disease, an Underestimated Killer — The New York Times
  2. Chronic Kidney Disease Goes Undetected in Those Most at Risk — National Kidney Foundation (NKF)
  3. Connection Between KidneyDisease and Heart Disease — American Kidney Fund
  4. Diabetes – A Major Risk Factor for Kidney Disease — National Kidney Foundation (NKF)
  5. High Blood Pressure and Chronic Kidney Disease — National Kidney Foundation (NKF)

0 Bình luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *